Ciekawostki historyczne Polski
Długi i wierzyciele19973 min czytania

Rejestry dłużników po 1997 roku

Jeszcze w latach dziewięćdziesiątych bank, który chciał sprawdzić wiarygodność klienta, miał do dyspozycji niewiele więcej niż własne księgi. Wymiana informacji między bankami i rejestry dłużników, dziś oczywiste, powstały w Polsce w ciągu jednej dekady po 1997 roku.

Karta Kodeksu Baltazara Behema, zbioru praw miejskich Krakowa z początku XVI wieku
Kodeks Baltazara Behema, zbiór praw miejskich Krakowa, około 1505. Biblioteka Jagiellońska.
W skrócie
  • 1991: z inicjatywy Związku Banków Polskich powstaje Bankowy rejestr klientów czasowo niewywiązujących się z zobowiązań.
  • 1997: Prawo bankowe (art. 105 ust. 4) pozwala bankom utworzyć instytucję gromadzącą dane objęte tajemnicą bankową; w październiku 1997 r. powstaje Biuro Informacji Kredytowej.
  • 2003: ustawa o udostępnianiu informacji gospodarczych (w życie 26 kwietnia 2003) tworzy biura informacji gospodarczej; zastąpiona ustawą z 9 kwietnia 2010 r.

Pierwszą próbą był Bankowy rejestr klientów czasowo niewywiązujących się z zobowiązań, utworzony w 1991 roku z inicjatywy Związku Banków Polskich. Miał jedną wadę: banki niechętnie dzieliły się informacjami z konkurencją. Zmianę przyniosło Prawo bankowe z 29 sierpnia 1997 roku, które w art. 105 ust. 4 pozwoliło bankom wspólnie utworzyć instytucję gromadzącą i udostępniającą dane objęte tajemnicą bankową.

Na tej podstawie w październiku 1997 roku banki i Związek Banków Polskich powołały Biuro Informacji Kredytowej. Baza została zarejestrowana przez Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych na początku 2000 roku, system dla klientów indywidualnych udostępniono w listopadzie 2000 roku, a pierwsze informacje o kredytach pojawiły się w nim w 2001 roku. Do końca 2011 roku biuro udostępniło ponad 170 milionów raportów.

Długi poza bankami, czynsze, rachunki, faktury, dostały własne rejestry dopiero po ustawie z 14 lutego 2003 roku o udostępnianiu informacji gospodarczych, która weszła w życie 26 kwietnia 2003 roku i umożliwiła działanie biur informacji gospodarczej. Dziś ich podstawą jest ustawa z 9 kwietnia 2010 roku o udostępnianiu informacji gospodarczych i wymianie danych gospodarczych. Wpis do takiego biura stał się jednym z najskuteczniejszych argumentów w polubownej windykacji.

A dziś

Zanim podpiszesz umowę z nowym kontrahentem, sprawdź go w rejestrach. Jak zrobić to bezpłatnie: Sprawdzenie kontrahenta w e‑PGW.

Udostępnij Facebook LinkedIn X WhatsApp
Źródła i dokumenty
  1. „Jak kiedyś banki sprawdzały klientów, a jak wygląda to dziś”, Bankier.pl (materiał BIK), 22 grudnia 2011 r., bankier.pl.
  2. Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Prawo bankowe, art. 105 ust. 4, Dz.U. 1997 nr 140 poz. 939, eli.gov.pl/eli/DU/1997/939.
  3. Ustawa z dnia 14 lutego 2003 r. o udostępnianiu informacji gospodarczych, Dz.U. 2003 nr 50 poz. 424, eli.gov.pl/eli/DU/2003/424.
  4. Ustawa z dnia 9 kwietnia 2010 r. o udostępnianiu informacji gospodarczych i wymianie danych gospodarczych, Dz.U. 2010 nr 81 poz. 530, eli.gov.pl/eli/DU/2010/530.
  5. Ilustracje: Kodeks Baltazara Behema, zbiór praw miejskich Krakowa, około 1505. Biblioteka Jagiellońska; Dokument królewski na pergaminie. Muzeum Narodowe w Krakowie, sygn. 164 Perg.

Wpis ma charakter historyczny i informacyjny, nie jest poradą prawną.