Ciekawostki historyczne Polski
Długi i wierzyciele19343 min czytania

Prezydent podpisuje pierwsze wspólne prawo upadłościowe

Po odzyskaniu niepodległości w jednym państwie obowiązywały trzy porządki prawne odziedziczone po zaborcach. Wspólne prawo upadłościowe weszło w życie 1 stycznia 1935 roku i służyło Polsce przez niemal siedemdziesiąt lat.

Warszawa, Krakowskie Przedmieście w latach trzydziestych: tramwaje przed kościołem św. Anny
Warszawa, Krakowskie Przedmieście, lata trzydzieste. Fot. Henryk Poddębski. Biblioteka Narodowa.
W skrócie
  • Rozporządzenie Prezydenta RP z 24 października 1934 r. Prawo upadłościowe, w życie od 1 stycznia 1935 r.
  • Dotyczyło kupców, czyli przedsiębiorców; osoba prywatna nie miała drogi do oddłużenia.
  • Uchylone 1 października 2003 r.; upadłość konsumencka istnieje w Polsce od 31 marca 2009 r., w dzisiejszym kształcie od 24 marca 2020 r.

Akt nosił tytuł „Rozporządzenie Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 24 października 1934 r. Prawo upadłościowe”. Rozporządzenie, nie ustawa: w latach trzydziestych prezydent mógł wydawać przepisy z mocą ustawy i tą drogą weszła w życie duża część polskiego prawa gospodarczego tamtego czasu, w tym Kodeks handlowy z tego samego roku. Dziennik Ustaw ogłosił je 27 października 1934 roku.

Upadłość w rozumieniu tamtych przepisów dotyczyła kupca, czyli, mówiąc dzisiejszym językiem, przedsiębiorcy. Osoba prywatna, która popadła w długi, nie miała drogi do oddłużenia przez sąd. Przepisy przetrwały wojnę i cały okres PRL, choć w gospodarce planowej niemal nie były stosowane, i obowiązywały do 1 października 2003 roku, kiedy zastąpiła je ustawa z 28 lutego 2003 roku.

Na upadłość konsumencką Polska czekała do 31 marca 2009 roku. Wtedy weszła w życie nowelizacja z 5 grudnia 2008 roku, która otworzyła postępowanie oddłużeniowe dla osób nieprowadzących działalności gospodarczej. Przez pierwsze lata korzystano z niej rzadko, bo warunki były surowe; przełomem była zmiana obowiązująca od 24 marca 2020 roku, która uprościła postępowanie i odsunęła ocenę przyczyn zadłużenia na późniejszy etap.

A dziś

Upadłość konsumencka to osobne postępowanie dla osób, które nie prowadzą firmy. Jak wygląda krok po kroku i od czego zacząć: Upadłość konsumencka w e‑PGW.

Udostępnij Facebook LinkedIn X WhatsApp
Źródła i dokumenty
  1. Rozporządzenie Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 24 października 1934 r. Prawo upadłościowe, Dz.U. 1934 nr 93 poz. 834, eli.gov.pl/eli/DU/1934/834.
  2. Ustawa z dnia 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe, Dz.U. 2003 nr 60 poz. 535, eli.gov.pl/eli/DU/2003/535.
  3. Ustawa z dnia 5 grudnia 2008 r. o zmianie ustawy Prawo upadłościowe i naprawcze oraz ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych, Dz.U. 2008 nr 234 poz. 1572, eli.gov.pl/eli/DU/2008/1572.
  4. Ustawa z dnia 30 sierpnia 2019 r. o zmianie ustawy Prawo upadłościowe oraz niektórych innych ustaw, Dz.U. 2019 poz. 1802, eli.gov.pl/eli/DU/2019/1802.
  5. Ilustracje: Warszawa, Krakowskie Przedmieście, lata trzydzieste. Fot. Henryk Poddębski. Biblioteka Narodowa; Prezydent Ignacy Mościcki podczas audiencji, maj 1934. Narodowe Archiwum Cyfrowe.

Wpis ma charakter historyczny i informacyjny, nie jest poradą prawną.