Ciekawostki historyczne Polski
Długi i wierzyciele19363 min czytania

Prawo wekslowe, które przeżyło wszystko

Weksel to jeden z najstarszych papierów wartościowych Europy. Zależnie od rodzaju zawiera bezwarunkowe polecenie albo przyrzeczenie zapłaty określonej sumy. Polska ustawa Prawo wekslowe pochodzi z 1936 roku i wciąż obowiązuje.

Gdańsk w 1930 roku: nabrzeże Motławy i Żuraw
Gdańsk, Długie Pobrzeże i Żuraw, 1930. Fot. Gottheil & Sohn. Biblioteka Narodowa.
W skrócie
  • Ustawa z 28 kwietnia 1936 r. Prawo wekslowe, w życie od 1 lipca 1936 r., obowiązuje do dziś.
  • Oparta na konwencjach genewskich z 1930 r., które ujednoliciły prawo wekslowe w Europie.
  • Weksel otwiera postępowanie nakazowe: sąd może wydać nakaz zapłaty bez rozprawy.

Ustawę z dnia 28 kwietnia 1936 r. Prawo wekslowe ogłoszono 11 maja, a weszła w życie 1 lipca 1936 roku. Powstała na podstawie konwencji genewskich z 1930 roku, które ujednoliciły prawo wekslowe w większości państw Europy. Dzięki temu weksel wystawiony w Gdańsku czy Lwowie czytano tak samo w Wiedniu i Paryżu, a kupcy mogli kredytować się nawzajem bez banku: dostawca przyjmował weksel zamiast gotówki i sam puszczał go dalej w obieg przez indos, czyli podpis na odwrocie.

Siłą weksla jest formalizm: dokument musi zawierać określone prawem elementy. Ograniczenia zarzutów dłużnika zależą jednak między innymi od tego, kto dochodzi zapłaty. Art. 17 Prawa wekslowego dotyczy zarzutów wynikających z relacji z wystawcą lub wcześniejszymi posiadaczami i przewiduje wyjątek, gdy nabywca działał świadomie na szkodę dłużnika. Ustawa z 1936 roku, ze zmianami, nadal obowiązuje.

Weksel nie zniknął z obrotu. Weksel in blanco wciąż zabezpiecza umowy kredytu, leasingu i najmu. Po spełnieniu wymogów ustawowych weksel może być podstawą wydania nakazu zapłaty bez rozprawy. Nie oznacza to jednak automatycznego nakazu ani pewnego skrócenia całego postępowania; sprawy z udziałem konsumentów wymagają także dodatkowej kontroli i dokumentów.

A dziś

Weksel może być podstawą wydania nakazu zapłaty po spełnieniu wymogów ustawowych. Jakie dokumenty przygotować i jak zgłosić sprawę: Windykacja należności w e‑PGW.

Udostępnij Facebook LinkedIn X WhatsApp
Źródła i dokumenty
  1. Ustawa z dnia 28 kwietnia 1936 r. Prawo wekslowe, Dz.U. 1936 nr 37 poz. 282 (status „obowiązujący”, tekst jednolity), eli.gov.pl/eli/DU/1936/282.
  2. Konwencja w sprawie jednolitej ustawy o wekslach trasowanych i własnych, Genewa, 7 czerwca 1930 r..
  3. Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego, art. 485 (nakaz zapłaty na podstawie weksla), eli.gov.pl/eli/DU/1964/296.
  4. Ilustracje: Gdańsk, Długie Pobrzeże i Żuraw, 1930. Fot. Gottheil & Sohn. Biblioteka Narodowa; Urzędowy blankiet wekslowy.

Wpis ma charakter historyczny i informacyjny, nie jest poradą prawną.