- 1584: Bractwo Miłosierdzia w Krakowie; 1587: Bank Pobożny, lombard pożyczający pod zastaw bez procentu.
- Wzór z włoskich „montes pietatis”, które chroniły ubogich przed lichwą.
- Arcybractwo Miłosierdzia działa w Krakowie do dziś.
W 1584 roku Skarga powołał w Krakowie Bractwo Miłosierdzia, nazywane później Arcybractwem, które niosło pomoc starym, chorym, sierotom i więźniom. Trzy lata później, w 1587 roku, bractwo utworzyło Bank Pobożny: lombard, który pożyczał pieniądze pod zastaw, nie pobierając procentu. Obok nich powstały Bractwo św. Łazarza i Skrzynka św. Mikołaja, z której wyposażano ubogie panny.
Pomysł przyjechał z Włoch. Tam od XV wieku działały „montes pietatis”, banki pobożne, które miały wyrwać ubogich z rąk lichwiarzy: zamiast oddawać dług z wielokrotnym procentem, pożyczkobiorca zostawiał zastaw i oddawał tyle, ile pożyczył. W Krakowie trafiło to na podatny grunt, bo mieszczanie chętnie zapisywali bractwu legaty, a kapitał banku rósł z pokolenia na pokolenie.
Arcybractwo Miłosierdzia przetrwało rozbiory, wojny i PRL. W 2014 roku odnowiono jego krakowski skarbiec, a instytucja nadal prowadzi działalność dobroczynną przy ulicy Siennej, w sąsiedztwie Rynku Głównego. Idea sprzed czterech wieków, pożyczka, której koszt jest jasny i uczciwy, wróciła dziś do prawa jako obowiązek informacyjny kredytodawcy.
W określonych ustawą przypadkach naruszenia obowiązków kredytodawcy konsument może skorzystać z sankcji kredytu darmowego. Jej zastosowanie zależy od treści umowy i spełnienia warunków ustawowych. Sprawdź, co warto zweryfikować w swojej umowie: Sankcja kredytu darmowego w e‑PGW.
Źródła i dokumenty
- „Skarbiec krakowskiego Arcybractwa Miłosierdzia odnowiony”, dzieje.pl (PAP), 5 grudnia 2014 r., dzieje.pl/node/27487.
- „W Krakowie rozpoczął się proces beatyfikacyjny ks. Skargi”, dzieje.pl (PAP), 8 grudnia 2014 r., dzieje.pl/node/17983.
- J. Michnicka-Gajek, artykuł o dziełach dobroczynnych Piotra Skargi i włoskim rodowodzie banków pobożnych, Towarzystwo Naukowe KUL, ojs.tnkul.pl.
- Ustawa z dnia 12 maja 2011 r. o kredycie konsumenckim, art. 45, Dz.U. 2011 nr 126 poz. 715, eli.gov.pl/eli/DU/2011/715.
- Ilustracje: Piotr Skarga, rysunek Adama Grabowskiego, 1921; Jan Matejko, „Kazanie Skargi”, 1864.
Wpis ma charakter historyczny i informacyjny, nie jest poradą prawną.